Wrocław



Współrzędne: 51°07"00" N 017°02"00" E Geografia

Wrocław
Herb
Herb Wrocławia Flaga Wrocławia
Województwo dolnośląskie
Założono IX-X wiek
Prawa miejskie 1. poł. XIII w.
Prezydent miasta Rafał Dutkiewicz
( e-mail )
Powierzchnia 293,90 km
Położenie 51° 07" N
17° 02" E
Wysokość 111 m n.p.m.
Liczba mieszkańców   ( 2006 )
 - liczba ludności
 - gęstość
 - aglomeracja

633 700
2163,77 os./km
850 tys.
Strefa numeracyjna
(do 2005 )
(+48) 71
Kod pocztowy 50-041 do 54-612
Tablice rejestracyjne DW
Miasta partnerskie Breda , Drezno , Charlotte , Guadalajara , Hradec Králové , Kowno , La Vienne , Lwów , Ramat Gan , Wiesbaden
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski 3
pl. Nowy Targ 1/8
50-141 Wrocław
tel. 071 340 7000;
Strona internetowa miasta

Wrocław ( łac. Wratislavia lub Vratislavia , czes. Vratislav , niem. Breslau   * , węg. Boroszló ) - historyczna stolica Śląska , jedno z największych (czwarte pod względem liczby ludności miasto w Polsce) i najstarszych miast w Polsce, położone po obu stronach środkowej Odry , na Nizinie Śląskiej .

Przez miasto przepływa 5 rzek większych: Odra i 4 jej dopływy, które zasilają ją w granicach miasta: Bystrzyca , Oława , Ślęza i Widawa . Przed II wojną światową w mieście istniały 303 mosty , obecnie pozostało ich około 220.

Wrocław jest stolicą województwa dolnośląskiego , miastem na prawach powiatu (wrocławski powiat grodzki) oraz stolicą wrocławskiego powiatu ziemskiego grupującego 9 okolicznych gmin.

Spis treści

Historia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Wrocławia .

Miasto po raz pierwszy wzmiankowane w sposób jednoznaczny w roku 1000 w związku z założeniem biskupstwa , jednak osadnictwo słowiańskie na Ostrowie Tumskim istniało co najmniej 150 lat wcześniej. Od końca X wieku znajdowało się pod panowaniem Piastów . W 1035 roku, w okresie tzw. Reakcji Pogańskiej , źródła informują o budowie świątyni pogańskiej w mieście. W XIII wieku dokonano lokacji miasta na prawie magdeburskim , w 1335 miasto przeszło pod panowanie królów Czech , później (po krótkim epizodzie panowania węgierskiego) wraz z Koroną Czeską zostało włączone do Monarchii Habsburskiej . W 1741 wraz z większością Śląska zostało zdobyte przez Prusy , w związku z czym w latach 1741 - 1918 oficjalna nazwa miasta brzmiała Królewskie Stołeczne i Rezydencjalne Miasto Wrocław ( niem. Königliche Haupt- und Residenzstadt Breslau ), w latach 1918 - 45 (po rewolucji listopadowej) Miasto Stołeczne Wrocław ( Hauptstadt Breslau ). W 1945 miasto zostało ogłoszone twierdzą i zniszczone w czasie walk między Armią Czerwoną i Wehrmachtem . Po II wojnie światowej Wrocław decyzją konferencji poczdamskiej został włączony do Polski.

Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Wrocławia .

Wrocław dzieli się administracyjnie na osiedla , stanowiące organy pomocnicze rady miejskiej . Niegdyś miasto składało się z 5 dzielnic: Psie Pole , Śródmieście , Stare Miasto , Krzyki , Fabryczna , które obecnie nie posiadają własnej osobowości, stanowią jednak nadal kryterium organizacji wielu urzędów i instytucji.

Kultura

Muzea

Muzeum Narodowe we Wrocławiu
Powiększ
Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Teatry

Kina

Gospodarka

We Wrocławiu produkowane są autobusy, wagony, sprzęt AGD, środki chemiczne i elektronika. Od kilku lat dynamicznie rozwija się sektor IT (oprogramowanie wewnętrzne firm, oprogramowanie na zamówienie), również wiele zagranicznych firm (np. Siemens , BenQ , LG (LG Philips + 6 podwykonawców + LG Electronics), Volvo , HP , QAD, Bombardier Transportation, Whirpool, 3M, Bosch , Wabco, Fagor etc.). Siemens właśnie przenosi swoje centra programistyczne do Wrocławia. Swoje siedziby mają tu następujące banki: BZ WBK , Lukas Bank , Eurobank, Santander Consumer Bank (dawniej PTF Bank), Bank Współpracy Europejskiej. W mieście działa największa ilość firm leasingowych oraz windykacyjnych w kraju, w tym największy Europejski Fundusz Leasingowy. Duży ośrodek przemysłu farmaceutycznego; US Pharmacia, Hasco-Lek, Galena, 3M, Labor, S-Lab, Herbapol.

Transport

Układ drogowy

Przez Wrocław przebiegają drogi krajowe nr 5 , 8 , 94 , na krótkim odcinku granicy miasta przebiega autostrada A4 , a w Bielanach Wrocławskich bezpośrednio przy granicy miasta znajduje się węzeł autostrady i dróg nr 5 i 35 .

Struktura sieci drogowej Wrocławia jest silnie zorientowana na centrum miasta, mając kształt promienisty. Do końca XX wieku wszystkie mosty na głównej odnodze Odry skupiały się na jej odcinku długości około 2500 m. Komunikacja między dzielnicami peryferyjnymi jest dodatkowo utrudniona przez rozległe urządzenia kolejowe, wcinające się w głąb miasta. Od lat 80. postępuje powoli budowa obwodnicy śródmiejskiej , w planie są zaś dalsze obwodnice, w tym autostrada A8 czyli tzw. Autostradowa Obwodnica Wrocławia (AOW).

Transport szynowy, lotniczy i wodny

Zobacz więcej w osobnym artykule: Wrocławski węzeł kolejowy .

Wrocław jest ważnym węzłem kolejowym ( Wrocław-Brochów - 2.największy węzeł kolejowy-stacja towarowa w kraju), z Wrocławia wychodzą linie kolejowe w kierunkach: Leszno - Poznań , Opole - Lubliniec , Legnica - Zgorzelec , Głogów - Zielona Góra , Kłodzko - Kudowa Zdrój , Wałbrzych - Jelenia Góra , Oleśnica - Ostrów Wlkp . Miasto posiada międzynarodowe lotnisko na Strachowicach oraz port rzeczny na Odrze .

Miejski transport zbiorowy

Zobacz więcej w osobnym artykule: Tramwaje we Wrocławiu .

Miejski transport zbiorowy we Wrocławiu korzysta z tramwajów i autobusów . Rozległa sieć tramwajowa jest jedną z większych w kraju, jednak nie obsługuje wielu gęsto zamieszkanych osiedli takich jak Kozanów , Psie Pole , Gaj czy Zakrzów , linie autobusowe stanowią zatem równorzędny środek transportowy. Komunikację obsługują MPK Wrocław oraz mniejsi prywatni przewoźnicy: Dolnośląskie Linie Autobusowe, Polbus oraz Urbus.

Sport

Żużel

Edukacja

Ratusz
Powiększ
Ratusz
Uniwersytet Wrocławski
Powiększ
Uniwersytet Wrocławski
Biblioteka Uniwersytetu, ul.Szajnochy
Powiększ
Biblioteka Uniwersytetu, ul.Szajnochy
Budynek Wydziału Architektury PWr
Powiększ
Budynek Wydziału Architektury PWr
Wrocław, rynek nocą
Powiększ
Wrocław, rynek nocą
Ratusz Nocą
Powiększ
Ratusz Nocą

Wyższe uczelnie państwowe

Uczelnie niepaństwowe

Znani Wrocławianie

Nobliści

Prezydenci

Pozostali zasłużeni

Wrocławskie ZOO, w tle Hala Ludowa
Powiększ
Wrocławskie ZOO, w tle Hala Ludowa

Architektura i urbanistyka Wrocławia

Wrocławski Ratusz
Powiększ
Wrocławski Ratusz

Wrocław mimo zniszczeń wojennych (70% budynków) zachował wiele budowli bądź w stanie oryginalnym, bądź odrestaurowanych czy odbudowanych po wojnie. Do wyróżniających się należą: gotycki ratusz na Rynku , gotyckie kościoły : katedra pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela na Ostrowie Tumskim (przy niej barokowa kaplica Elektorska według projektu Fischera von Erlacha ), Św. Krzyża , NMP na Piasku ; barokowy zespół głównych budynków Uniwersytetu Wrocławskiego z Aulą Leopoldina ; neogotycki budynek Dworca Głównego ; modernistyczne: Hala Ludowa (proj. Max Berg ), dom handlowy zaprojektowany przez Ericha Mendelsohna , budynki wystawy Mieszkanie i miejsce pracy (m.in. dom projektu Hansa Scharouna ).

Ważniejsze miejsca

Kępa Mieszczańska
Powiększ
Kępa Mieszczańska
Zespół wschodnich wysp odrzańskich we Wrocławiu
Powiększ
Zespół wschodnich wysp odrzańskich we Wrocławiu



Architektura historyczna (do 1945 )

Wieża ciśnień Na Grobli
Powiększ
Wieża ciśnień Na Grobli
Wieża ciśnień al. Wiśniowa
Powiększ
Wieża ciśnień al. Wiśniowa
Hala Ludowa (widok od strony parku)
Powiększ
Hala Ludowa (widok od strony parku)
Komenda policji i sądy
Powiększ
Komenda policji i sądy
Dworzec Główny PKP
Powiększ
Dworzec Główny PKP
Skrzyżowanie Świdnickiej, Teatralnej i Modrzejewskiej: widoczny (od lewej): fragment Opery, Hotel Monopol, dachy kościoła św.Doroty, DH "Solpol" i fragment byłego domu handlowego J.Schottländera "St. Hieronymus", potem przez pewien czas akademika UWr. "Szklany Dom")
Powiększ
Skrzyżowanie Świdnickiej, Teatralnej i Modrzejewskiej: widoczny (od lewej): fragment Opery, Hotel Monopol, dachy kościoła św.Doroty, DH "Solpol" i fragment byłego domu handlowego J.Schottländera "St. Hieronymus", potem przez pewien czas akademika UWr. "Szklany Dom")


Łaźnia miejska (1895-97)
Powiększ
Łaźnia miejska (1895-97)
Neogotycki kościół św. Elżbiety Węgierskiej z wieżą zrekonstruowaną wg projektu prof. Zipsera
Powiększ
Neogotycki kościół św. Elżbiety Węgierskiej z wieżą zrekonstruowaną wg projektu prof. Zipsera
Gmach NOT, dawny Landeshaus
Powiększ
Gmach NOT , dawny Landeshaus

Architektura współczesna (po 1945 )

Most Milenijny nocą
Powiększ
Most Milenijny nocą
Most Grunwaldzki, widok od strony Politechniki
Powiększ
Most Grunwaldzki, widok od strony Politechniki
Most Zwierzyniecki, widok od strony centrum w kierunku ZOO
Powiększ
Most Zwierzyniecki, widok od strony centrum w kierunku ZOO
Mosty Trzebnickie, widok w stronę centrum, i półn. słup graniczny Wrocławia z 1900/1901
Powiększ
Mosty Trzebnickie , widok w stronę centrum, i półn. słup graniczny Wrocławia z 1900/1901
Mosty Warszawskie, widok w stronę centrum, i transport węgla barkami po Odrze
Powiększ
Mosty Warszawskie , widok w stronę centrum, i transport węgla barkami po Odrze
Most Osobowicki - widok od południowego zachodu
Powiększ
Most Osobowicki - widok od południowego zachodu

Ważniejsze mosty i kładki

  1. Most Bartoszowicki (kanał powodziowy)
  2. Most Bolesława Krzywoustego ( Widawa )
  3. Most Brodzki ( Bystrzyca )
  4. Most Burzowy (Kanał Miejski)
  5. Most Dekarski (Widawa)
  6. Most Dmowskiego (Odra Płd.)
  7. Most Grunwaldzki ( Odra )
  8. Mosty Jagiellońskie (Kanał Powodziowy i Kanał Żeglowny)
  9. Most Jarnołtowski (Bystrzyca)
  10. Most Kleciński ( Ślęza )
  11. Most Kłokoczycki (Widawa)
  12. Most Krupniczy (Fosa Miejska)
  13. Most Marszowicki (Bystrzyca)
  14. Most Maślicki (Ślęza)
  15. Mosty Mieszczańskie (stary i nowy; Odra Płn.)
  16. Most Milenijny (Tysiąclecia) (Odra)
  17. Mosty Młyńskie (Odra)
  18. Most Muchoborski (Ślęza)
  19. Most Oławski ( rzeka Oława )
  20. Most Oporowski (Ślęza)
  21. Mosty Osobowickie (Kanał Miejski, Stara Odra, Kanał Różanka)
  22. Most Parkowy (Górna Oława)
  23. Most Partynicki (Ślęza)
  24. Most Pawłowicki (rzeka Dobra)
  25. Most Pęgowski (Widawa)
  26. Most Piaskowy (Odra)
  27. Most Pilczycki (Ślęza)
  28. Most Pilczycki Nowy (Ślęza)
  29. Most Piotra Skargi (Fosa Miejska)
  30. Most Pokoju (Odra)
  31. Most Polanowicki (Widawa)
  32. Mosty Pomorskie (Odra Płn. i Płd.)
  33. Most Rakowiecki (rzeka Oława)
  34. Most Ratyński (Bystrzyca)
  35. Most Sądowy (Fosa Miejska)
  36. Most Sikorskiego (Odra Płd.)
  37. Most Słodowy (Odra)
  38. Most Sołtysowicki (Widawa)
  39. Most Strachociński (Kanał Odpływowy)
  40. Most Strzegomski (Ślęza)
  41. Most Swojczycki lub Bolesława Chrobrego (Kanał Powodziowy i Kanał Żeglowny)
  42. Most Szczytnicki (Stara Odra)
  43. Mosty Średzkie (Bystrzyca)
  44. Most Św. Antoniego (Fosa Miejska)
  45. Most Św. Klary (Odra)
  46. Most Św. Macieja (Odra Płd., do wyspy Tamka)
  47. Mosty Trzebnickie (Kanał Miejski, Stara Odra, Kanał Różanka)
  48. Most Tumski (Odra)
  49. Mosty Uniwersyteckie (Odra Płn. i Płd.)
  50. Mosty Warszawskie (Kanał Miejski i Stara Odra)
  51. Most Widawski (Widawa)
  52. Most Wilczycki (Widawa)
  53. Most Zaleski (Czarna Woda)
  54. Most Zakrzowski (Widawa)
  55. Most Zwierzyniecki (Stara Odra)
  56. Most Żernicki (Ślęza)
  57. Kładka Barani Skok (Oława)
  58. Kładka Bielarska (Odra)
  59. Kładka Muzealna (Fosa Miejska)
  60. Kładka Oporowska (Ślęza)
  61. Kładka Parkowa (Oława)
  62. Kładka Siedlecka (Oława)
  63. Kładka Świętego Antoniego (Fosa Miejska)
  64. Kładka Złotnicka (Bystrzyca)
  65. Kładka Zwierzyniecka (Odra)
  66. Kładka Bartoszowice-Strachocin (od listopada 2004, przeniesiona ze śluzy w Lipkach, jeszcze bez nazwy)


Synagogi

Inne

Iglica

Ciekawostki

Muzeum Krasnoludków
Powiększ
Muzeum Krasnoludków

Panoramy miasta

Północno-wschodnia (180°) panorama Wrocławia z 23. piętra budynku "Poltegoru" przy ul. Powstańców Śl. 95
Powiększ
Północno-wschodnia (180°) panorama Wrocławia z 23. piętra budynku "Poltegoru" przy ul. Powstańców Śl. 95
Panorama południowa (~90°) z tego samego miejsca
Powiększ
Panorama południowa (~90°) z tego samego miejsca


Miasta partnerskie

Wrocław jako garnizon wojskowy

Jednostki stacjonujące przed 1939

Dowództwo i Sztab VIII Śląskiego Korpusu Armijnego Reichswehry, od 1935 roku Wehrmachtu

Jednostki stacjonujące po 1945 (rozwiązane)

Jednostki obecnie stacjonujące we Wrocławiu

Zobacz też

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Oficjalnie i ogólnie o mieście

Commons
Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów o Wrocławiu
Wikinews
Zobacz Wikinews na temat Wrocławia

Historia, zdjęcia historyczne i współczesne

Osiedla i dzielnice

Komunikacja autobusowa i tramwajowa we Wrocławiu


Źródło: " http://pl.wikipedia.org/wiki/Wroc%C5%82aw "

Ostatnia Zmiana : 2006-11-07 12:34:15.304872